Giá
đi??n luôn bị nhiều người phàn nàn vì mỗi lần
đi??u chỉnh là chỉ tăng không giảm. Tuy nhiên, hoàn toàn có cơ sở để giá
đi??n
đi??u chỉnh 6 tháng/lần và có tăng có giảm.
Điều chỉnh 6 tháng/lần, giá
đi??n có thể giảm
Theo Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, thời gian
đi??u chỉnh giá bán
đi??n bình quân tối thiểu là 6 tháng kể từ lần
đi??u chỉnh giá
đi??n gần nhất.
Tuy nhiên, từ năm 2015 đến nay, giá
đi??n đã trải qua 3 lần
đi??u chỉnh: năm 2015 tăng 7,5%; năm 2017 tăng 6,08%; 2019 tăng 8,36%. Như vậy, cứ 2 năm giá
đi??n có một lần
đi??u chỉnh và đều theo hướng tăng.
Điều này khiến người dân băn khoăn: “Tại sao giá
đi??n chỉ có tăng, không thấy giảm?”. Câu hỏi kèm theo bao thắc mắc của người dân là có thể hiểu được.
Giá
đi??n có tăng, có giảm nếu đẩy nhanh việc kiểm tra chi phí sản xuất kinh doanh.
Năm nào, Bộ Công Thương cũng tổ chức đoàn liên ngành đi kiểm tra giá thành sản xuất kinh doanh
đi??n. Kết quả kiểm tra này là một trong những căn cứ xây dựng mức giá bán lẻ
đi??n trung bình.
Tuy nhiên, mốc thời gian kiểm tra lại có độ trễ. Ví dụ đến nay, đã tháng 8/2020 nhưng mới chỉ có kết quả kiểm tra chi phí sản xuất kinh doanh
đi??n năm 2018 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (được công bố vào tháng 12/2019).
Việc có độ trễ như vậy khiến giá
đi??n không phản ánh sát biế
n đ??ng của thị trường. Đôi khi vì một lý do nào đó, 2 năm mới
đi??u chỉnh giá
đi??n 1 lần dẫn tới nhiều loại chi phí bị cộng dồn lại, đến khi
đi??u chỉnh giá
đi??n chỉ có tăng mà không giảm.
Một chuyên gia ngành
đi??n cho rằng: Nếu việc kiểm tra giá thành có thể tiến hành sớm thì các biế
n đ??ng chi phí sẽ được cập nhật hơn. Ví dụ, 6 tháng Bộ có thể tổ chức đoàn đi kiểm tra một lần rồi công bố giá thành sản xuất kinh doanh
đi??n. Thông thường, 6 tháng đầu năm thủy văn tốt hơn thì giá có thể giảm do giá mua
đi??n từ các nhà máy thủy
đi??n là khá thấp. 6 tháng mùa khô giá
đi??n có thể tăng khi phải huy động nhiều nguồn
đi??n giá cao hơn.
Ngay cả khi các chi phí không có sự biế
n đ??ng thì Bộ cũng nên công bố kết quả kiểm tra đó để giải thích lý do giữ nguyên giá
đi??n.
“Khi đã làm tốt việc
đi??u chỉnh giá
đi??n 6 tháng/lần thì có thể thực hiện 3 tháng
đi??u chỉnh giá
đi??n một lần. Một số nước như Thái Lan có thể
đi??u chỉnh giá
đi??n 1 tháng 1 lần”, vị này cho biết.
Khi Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tổ chức hội thảo lấy ý kiến góp ý về Đề án “Cải tiến cơ cấu biểu giá bán lẻ
đi??n” vào ngày 5/11/2019, PGS. TS. Bùi Xuân Hồi, Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, Chủ nhiệm đề án “Nghiên cứu cải tiến cơ cấu biểu giá bán lẻ
đi??n Việt Nam” đề xuất luật hóa chu kỳ
đi??u chỉnh giá với phương án 6 tháng/lần. Thời
đi??m
đi??u chỉnh giá
đi??n có thể lựa chọn theo mùa mưa, mùa khô, đồng thời tránh các thời
đi??m nhạy cảm, có sự thay đổi đột biến về sản lượng, vớ
i kỳ đi??u chỉnh giá đề xuất là vào ngày 1/3 và 1/9 hằng năm. Đề án cũng đề xuất giá
đi??n chỉ được
đi??u chỉnh bất thường khi có sự biế
n đ??ng lớn về giá nhiên liệu trên thị trường quốc tế dẫn đến sự thay đổi đáng kể về chi phí sản xuất và mua
đi??n.
Nhiều chuyên gia có mặt cũng đồng tình với phương án này vì nếu để 2 năm
đi??u chỉnh 1 lần thì mức tăng là rất cao, khiến người dân không khỏi “sốc”.
Giá
đi??n phải phản ánh được đầy đủ chi phí.
Hoàn toàn có thể
Thực tế cho thấy, việc
đi??u chỉnh giá
đi??n 6 tháng/lần không phải là
đi??u bất khả thi. Phần lớn chi phí sản xuất kinh doanh
đi??n ít có sự biế
n đ??ng, các chi phí có sự biế
n đ??ng thường là giá nhiên liệu như than, khí, dầu, tỷ giá, cơ cấu nguồn
đi??n huy động,...
Về cơ bản, giá
đi??n hiện tại phần nào đã phản ánh chi phí sản xuất kinh doanh
đi??n, đảm bảo cho EVN có lãi dù mức lãi khá thấp, chỉ 4 đồng/số
đi??n. Mức lợi nhuận thấp đó được Bộ Công Thương giải thích là do “chưa tính đủ một số chi phí còn treo lại vào trong giá thành sản xuất kinh doanh
đi??n năm 2018”.
Để giá
đi??n phản ánh đầy đủ chi phí, làm cơ sở để
đi??u chỉnh 6 tháng/lần thì cần phải giải quyết một số vấ
n đ?? khác. Trong đó việc xử lý khoản chi phí phát sinh do chênh lệch tỷ giá lên đến 3.000 tỷ đồng đang bị “treo”, chưa được tính vào giá bán lẻ điện. Quan trọng là cơ quan quản lý các cấp cần coi việc
đi??u chỉnh giá
đi??n tăng/giảm khi có biế
n đ??ng là việc bình thường trong nền kinh tế thị trường.
Ngoài ra, bản thân ngành
đi??n cũng cần tiếp tục tối ưu hóa chi phí, nâng cao năng suất lao động... Khi làm xong những việc này, cộng với tuân thủ việc 6 tháng kiểm tra giá thành một lần, giá
đi??n hoàn toàn có thể có sự tăng/giảm sau mỗi lần
đi??u chỉnh, thay vì mỗi lần
đi??u chỉnh là lại tăng như hiện nay.
Đâ
y cũng là tiề
n đ?? quan trọng để xây dựng thị trường bán lẻ
đi??n cạnh tranh (EVN không cò
n đ??c quyền bán lẻ) mà Bộ Công Thương đang tính tới. Tại Tờ trình phê duyệt chủ trương xây dựng, phát triển thị trường bán lẻ
đi??n cạnh tranh tại Việt Nam gửi Thủ tướng Chính phủ ngày 12/2/2020, Bộ Công Thương cũng đề xuất “kiên trì thực hiện việc
đi??u chỉnh giá bán lẻ
đi??n theo cơ chế thị trường, phản ánh đúng và đầy đủ các chi phí đầu vào và lợi nhuận hợp lý”
.
Như vậy, những bức xúc của người dân có thể vơi bớt, và là một trong các giải pháp căn cơ để hóa giải những lùm xùm về hóa đơn tiền
đi??n trong suốt thời gian qua. Đó là việc cần làm thay vì chỉ chú ý đến việc cải tiến biểu giá bán lẻ
đi??n sinh hoạt.
Lương Bằng
Năm năm nữa EVN hết độc quyền, người dân được đàm phán giá
đi??n
Bộ Công Thương đang tính toán thực hiện thị trường bán lẻ
đi??n cạnh tranh. Khi đó, EVN sẽ hết độc quyền bán lẻ
đi??n, thay vào đó người dân có thể lựa chọn đơn vị bán lẻ khác và được đàm phán giá
đi??n.
Nguồn bài viết : baccarat trực tuyến